2.239
değişiklik
Değişiklikler
Sistem Ömür Devri Yönetiminde Demodelik Yönetimi Rehberi (kaynağı gör)
14.28, 10 Haziran 2022 tarihindeki hâli
, 14.28, 10 Haziran 2022değişiklik özeti yok
[[Dosya:BAŞKANFOTO.jpg|sol|küçükresim|400x400pik]]
'''[https://tssodypwiki.ssb.gov.tr/images/3/35/TSSODYP_08_web_y.l.pdf pdf formatı için tıklayınız.]'''
TSSÖDYP, Savunma Sanayii Başkanlığı çatısı altında faaliyet göstermektedir.
© Fikri mülkiyet hakları T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığına aittir. Kaynak gösterilmek kaydıyla alıntı yapılabilir. Üzerinde değişiklik yapmamak kaydıyla olduğu gibi çoğaltılabilir, dağıtılabilir. Para ile satılmaz.
[[Dosya:Başkan resmi y.logo.jpg|sol|küçükresim|430x430px]]
Savunma Sanayii Başkanı
Savunma Sanayii Başkanı
'''<big>ÖZET</big>'''
Tehdit algısında ve savunma konseptinde zamanla meydana gelen değişiklikler, savunma sistemlerinin ömür devri maliyetlerindeki artışlar, savunma bütçelerindeki kısıtlamalar, teknolojideki hızlı gelişmeler, uluslararası rekabet ve günümüz sistemlerinin karmaşıklığı gibi faktörler, kamu ve özel sektörün savunma sistemlerinin tedarikine ve lojistik desteğine yönelik faaliyetlerinin planlanmasında ve icrasında yeni yaklaşımlar ve buna bağlı yeni stratejiler geliştirilmesini zaruri hale getirmiştir.
Tehdit algısında ve savunma konseptinde zamanla meydana gelen değişiklikler, savunma sistemlerinin ömür devri maliyetlerindeki artışlar, savunma bütçelerindeki kısıtlamalar, teknolojideki hızlı gelişmeler, uluslararası rekabet ve günümüz sistemlerinin karmaşıklığı gibi faktörler, kamu ve özel sektörün savunma sistemlerinin tedarikine ve lojistik desteğine yönelik faaliyetlerinin planlanmasında ve icrasında yeni yaklaşımlar ve buna bağlı yeni stratejiler geliştirilmesini zaruri hale getirmiştir.
Rehber; ilgili paydaşların ihtiyacı doğrultusunda güncellenecektir. Değişiklikler, aşağıdaki Değişiklik İzleme Tablosu’ndan izlenecektir.
Rehber; ilgili paydaşların ihtiyacı doğrultusunda güncellenecektir. Değişiklikler, aşağıdaki Değişiklik İzleme Tablosu’ndan izlenecektir.
Tablo 1 Değişiklik İzleme Tablosu
'''Tablo 1 Değişiklik İzleme Tablosu'''
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|'''YAYIN NO'''
|'''YAYIN NO'''
|-
|-
|01
|01
|Temmuz 2021
|Ağustos 2021
|<nowiki>-</nowiki>
|<nowiki>-</nowiki>
|İlk yayın
|İlk yayın
=== 1.7.1 TANIMLAR ===
=== 1.7.1 TANIMLAR ===
Tablo 2 Tanımlar
'''Tablo 2 Tanımlar'''
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|'''Terim'''
|'''Terim'''
=== 1.7.2 KISALTMALAR ===
=== 1.7.2 KISALTMALAR ===
Tablo 3 Kısaltmalar
'''Tablo 3 Kısaltmalar'''
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|'''Kısaltma'''
|'''Kısaltma'''
|
|
|-
|-
|EOL
|EoL
|End of Life
|End of Life
|
|
|-
|-
|EOP
|EoP
|End of Production
|End of Production
|
|
|-
|-
|EOP Forecast
|EoP Forecast
|End of Production Forecast
|End of Production Forecast
Şekil '''1'''’de görüldüğü üzere; zamana bağlı eskime değil, bir ürünün yeni olsa dahi tedarik edilemeyen bir parçası sebebiyle kullanılamaması durumudur.
Şekil '''1'''’de görüldüğü üzere; zamana bağlı eskime değil, bir ürünün yeni olsa dahi tedarik edilemeyen bir parçası sebebiyle kullanılamaması durumudur.
[[Dosya:Şekil 1 Demodelik Gösterimi.jpg|sol|küçükresim|350x350pik|Şekil 1 Demodelik Gösterimi]]
[[Dosya:Şekil1 Demodelik.jpg|alt=|sol|küçükresim|500x500pik|Şekil 1 Demodelik Gösterimi]]
[[Dosya:Şekil 2 Sistem Ömür Devri - Parça Ömür Devri Gösterimi.jpg|sol|küçükresim|450x450pik|Şekil 2 Sistem Ömür Devri - Parça Ömür Devri Gösterimi]]
[[Dosya:Şekil2 Parça Ömür Devri.jpg|alt=|sol|küçükresim|600x600pik|Şekil 2 Sistem Ömür Devri - Parça Ömür Devri Gösterimi]]
Günümüzde, teknolojik gelişmeler ve değişim tahmin edilenden daha hızlı seyretmekte olup ürün ve sistemlerde demodelik kaçınılmaz bir durum haline gelmiştir. Üreticiler, yeni teknolojilerin keşfedilmesiyle, müşteri beklentilerinin artmasıyla ve maliyetlerin değişmesiyle birlikte ürünlerinde kısa sürede kapsamlı değişikliklere gitmekte veya ürünlerinin üretimini sonlandırmaktadır. Teknolojik gelişmelerin yanı sıra uluslararası anlaşmalar ve politik gelişmeler kapsamında da tedarik edilebilirlik etkilenmektedir. Şekil 3’te de gösterildiği gibi, ideal bir dünyada, sistem kullanıcı tarafından kullanılmaya devam ettiği sürece, parça temininin de yapılması beklenmektedir. Ancak gerçek dünyada, piyasaya yeni sunulmuş bir üründe bile parça temininde sorun yaşanabilmekte ve sistemin ömür devri boyunca demodelik riski bulunmaktadır.
Günümüzde, teknolojik gelişmeler ve değişim tahmin edilenden daha hızlı seyretmekte olup ürün ve sistemlerde demodelik kaçınılmaz bir durum haline gelmiştir. Üreticiler, yeni teknolojilerin keşfedilmesiyle, müşteri beklentilerinin artmasıyla ve maliyetlerin değişmesiyle birlikte ürünlerinde kısa sürede kapsamlı değişikliklere gitmekte veya ürünlerinin üretimini sonlandırmaktadır. Teknolojik gelişmelerin yanı sıra uluslararası anlaşmalar ve politik gelişmeler kapsamında da tedarik edilebilirlik etkilenmektedir. Şekil 3’te de gösterildiği gibi, ideal bir dünyada, sistem kullanıcı tarafından kullanılmaya devam ettiği sürece, parça temininin de yapılması beklenmektedir. Ancak gerçek dünyada, piyasaya yeni sunulmuş bir üründe bile parça temininde sorun yaşanabilmekte ve sistemin ömür devri boyunca demodelik riski bulunmaktadır.
[[Dosya:Şekil3 İdeal Dünya.jpg|alt=|sol|küçükresim|550x550pik|Şekil 3 İdeal Dünya Beklentileri İle Gerçekte Yaşananlar]]
Reaktif ve proaktif yaklaşım ile ilgili genel hatlar Şekil 4’te özetlenmiş olup, ilerleyen bölümlerde de detaylandırılmıştır.
Reaktif ve proaktif yaklaşım ile ilgili genel hatlar Şekil 4’te özetlenmiş olup, ilerleyen bölümlerde de detaylandırılmıştır.
[[Dosya:Şekil 4 Reaktif ve Proaktif Yaklaşım.png|sol|küçükresim|400x400pik|Şekil 4 Reaktif ve Proaktif Yaklaşım]]
[[Dosya:Şekil4 Reaktif.jpg|alt=|sol|küçükresim|600x600pik|Şekil 4 Reaktif ve Proaktif Yaklaşım]]
* Yasal Gereksinimlere Uyumluluk Riski
* Yasal Gereksinimlere Uyumluluk Riski
==='''2.2.1.1 ÖMÜR DEVRİ RİSKİ'''===
===='''<big>2.2.1.1 ÖMÜR DEVRİ RİSKİ</big>'''====
Üreticinin EOP duyurusu durum bilgisini vermektedir. Ürün için herhangi bir EOP bildirimi yok ise bu ürün ile ilgili EOP tarihi kestirimi yapılır veya bu alanda hizmet sunan bir veri tabanından kestirimler doğrudan alınır. Bu tahminleme; ürünün piyasaya çıkış tarihi, ürün ailesindeki değişimler, ürünün piyasadaki satış seyri, satıcılardaki stok seviyesi, üretim teknolojileri ve yeni teknolojik gelişmeler göz önüne alınarak yapılır. Üretici ilan ettiği veya tahminen oluşturulan üretimden kalkma tarihi bilgisine göre kullanıcı, destek verilen sistemin kalan ömrü veya geliştirilen bir sistem ise ArGe süresi ve operasyonel ömrüne göre durum belirlemesi ve ömür devri risk değerlendirmesi yapabilir.
Üreticinin EOP duyurusu durum bilgisini vermektedir. Ürün için herhangi bir EOP bildirimi yok ise bu ürün ile ilgili EOP tarihi kestirimi yapılır veya bu alanda hizmet sunan bir veri tabanından kestirimler doğrudan alınır. Bu tahminleme; ürünün piyasaya çıkış tarihi, ürün ailesindeki değişimler, ürünün piyasadaki satış seyri, satıcılardaki stok seviyesi, üretim teknolojileri ve yeni teknolojik gelişmeler göz önüne alınarak yapılır. Üretici ilan ettiği veya tahminen oluşturulan üretimden kalkma tarihi bilgisine göre kullanıcı, destek verilen sistemin kalan ömrü veya geliştirilen bir sistem ise ArGe süresi ve operasyonel ömrüne göre durum belirlemesi ve ömür devri risk değerlendirmesi yapabilir.
'''Obsolete:''' Malzemenin demode olduğu ve üretici tarafından artık üretilmeyeceği bilgisidir. Reaktif aksiyonlar değerlendirilir.
'''Obsolete:''' Malzemenin demode olduğu ve üretici tarafından artık üretilmeyeceği bilgisidir. Reaktif aksiyonlar değerlendirilir.
==='''2.2.1.2 ÇOKLU KAYNAK RİSKİ'''===
===='''<big>2.2.1.2 ÇOKLU KAYNAK RİSKİ</big>'''====
Ürünün farklı üreticiler tarafından üretilmesi veya benzer özelliklerde aynı fonksiyonları sağlayan eşdeğer ürünlerin sayısı parametre olarak göz önüne alınır. Kullanıcı bu veriler ışığında risk değerlendirmesini yapar.
Ürünün farklı üreticiler tarafından üretilmesi veya benzer özelliklerde aynı fonksiyonları sağlayan eşdeğer ürünlerin sayısı parametre olarak göz önüne alınır. Kullanıcı bu veriler ışığında risk değerlendirmesini yapar.
==='''2.2.1.3 TEDARİKÇİ VE STOK RİSKİ'''===
===='''<big>2.2.1.3 TEDARİKÇİ VE STOK RİSKİ</big>'''====
Ürün satışını yapan farklı tedarikçi sayısı ve stok seviyelerine göre yapılan risk değerlendirmesidir. Kullanıcı belirleyeceği aralıklara göre bu parametrelerle oluşabilecek riskleri sınıflandırabilir.
Ürün satışını yapan farklı tedarikçi sayısı ve stok seviyelerine göre yapılan risk değerlendirmesidir. Kullanıcı belirleyeceği aralıklara göre bu parametrelerle oluşabilecek riskleri sınıflandırabilir.
==='''2.2.1.4 YASAL GEREKSİNİMLERE UYUMLULUK RİSKİ'''===
===='''<big>2.2.1.4 YASAL GEREKSİNİMLERE UYUMLULUK RİSKİ</big>'''====
Ürünün küresel ve bölgesel yasalara uyum, çevre koruma ve tehlikeli kimyasal madde içermemesi düzenlemelerine uygunluğu açısından yapılan risk değerlendirmesidir. Bu değerlendirmede dikkate alınabilecek bazı direktifler şunlardır:
Ürünün küresel ve bölgesel yasalara uyum, çevre koruma ve tehlikeli kimyasal madde içermemesi düzenlemelerine uygunluğu açısından yapılan risk değerlendirmesidir. Bu değerlendirmede dikkate alınabilecek bazı direktifler şunlardır:
Yukarıdaki direktifler kullanıcının dikkatine sunulmakla birlikte kullanıcılar/üreticiler kendi uymaları gereken yasal gereksinimlerini belirleyip kendi risk içeriklerini oluşturabilirler.
Yukarıdaki direktifler kullanıcının dikkatine sunulmakla birlikte kullanıcılar/üreticiler kendi uymaları gereken yasal gereksinimlerini belirleyip kendi risk içeriklerini oluşturabilirler.
==='''2.2.1.5 TOPLAM RİSK DEĞERİ VE SONUÇ''' ===
===='''<big>2.2.1.5 TOPLAM RİSK DEĞERİ VE SONUÇ</big>'''====
Yukarıdaki 4 faktörün çıktıları ile Toplam Risk Değerinin bulunması gerekmektedir. Bunun için kullanıcı bu faktörleri değerlendirerek Toplam Risk Değerini çıkartacak bir algoritma ve referans tablo oluşturabilir.
Yukarıdaki 4 faktörün çıktıları ile Toplam Risk Değerinin bulunması gerekmektedir. Bunun için kullanıcı bu faktörleri değerlendirerek Toplam Risk Değerini çıkartacak bir algoritma ve referans tablo oluşturabilir.
Reaktif yaklaşım, demodelik sorununu göz ardı etmek değildir. Bu yöntemin seçilmesinde, belirli bir ekipmanın demodelik riskinin değerlendirilmesinin ardından verilmiş bilinçli bir karar vardır. Bahse konu değerlendirme doğrultusunda, demodelik riskinin sonuçlarına katlanılması ve parça temin edilemez olduğunda gereken işlemlerin başlatılmasına karar verilmiştir. Söz konusu işlemler ve bunların maliyet etkisi Şekil 5’te gösterilmektedir (Demodeliğe konu sistem/cihazın niteliğine bağlı olarak aşağıda yer alan değerler değişebilir).
Reaktif yaklaşım, demodelik sorununu göz ardı etmek değildir. Bu yöntemin seçilmesinde, belirli bir ekipmanın demodelik riskinin değerlendirilmesinin ardından verilmiş bilinçli bir karar vardır. Bahse konu değerlendirme doğrultusunda, demodelik riskinin sonuçlarına katlanılması ve parça temin edilemez olduğunda gereken işlemlerin başlatılmasına karar verilmiştir. Söz konusu işlemler ve bunların maliyet etkisi Şekil 5’te gösterilmektedir (Demodeliğe konu sistem/cihazın niteliğine bağlı olarak aşağıda yer alan değerler değişebilir).
[[Dosya:Şekil 5 Reaktif Çözümler ve Maliyetleri Grafiği.png|sol|küçükresim|400x400pik|Şekil 5 Reaktif Çözümler ve Maliyetleri Grafiği]]
[[Dosya:Şekil5 Reaktif Çözümler.jpg|alt=|sol|küçükresim|600x600pik|Şekil 5 Reaktif Çözümler ve Maliyetleri Grafiği]]
5. Risk Azaltıcı Alım
5. Risk Azaltıcı Alım
==='''2.2.3.1 TASARIM KRİTERLERİ'''===
===='''<big>2.2.3.1 TASARIM KRİTERLERİ</big>'''====
Sistem ömür devri süresince demodelikten etkilenme olasılığını en aza indirmek amacıyla tasarım aşamasında ürün seçimine yönelik aşağıdaki kriterler göz önünde bulundurulmalıdır:
Sistem ömür devri süresince demodelikten etkilenme olasılığını en aza indirmek amacıyla tasarım aşamasında ürün seçimine yönelik aşağıdaki kriterler göz önünde bulundurulmalıdır:
* Değişen teknolojinin gereği olarak, öngörülebilen bir gelecekte demode olması beklenen komponent ve ürünler arasından güncel olanların seçilerek, mümkün olduğunca güncelleme olanağı elde edilebilecek özellikte altyapı içerecek şekilde tasarım yapmaya özen gösterilmesi.
* Değişen teknolojinin gereği olarak, öngörülebilen bir gelecekte demode olması beklenen komponent ve ürünler arasından güncel olanların seçilerek, mümkün olduğunca güncelleme olanağı elde edilebilecek özellikte altyapı içerecek şekilde tasarım yapmaya özen gösterilmesi.
==='''2.2.3.2 TEKNOLOJİK UYUMLULUK'''===
===='''<big>2.2.3.2 TEKNOLOJİK UYUMLULUK</big>'''====
Biçim, uyum ve işlev olarak aynı özelliklere sahip birimlerin üretim ve ürün desteği boyunca birbirleri yerine kullanılabilmesi için tasarım aşamasında uygun arayüzlerin tanımlanması ve kullanılması önemlidir. Bu arayüzler birim içinde kullanılan teknolojiden bağımsız olarak düşünülmeli ve gelecekte de kullanılabilecek genel standartlara uygun olarak belirlenmelidir. Aşağıda belirtilen yapılarda teknolojik uyumluluk, projenin başından itibaren göz önünde bulundurulmalıdır:
Biçim, uyum ve işlev olarak aynı özelliklere sahip birimlerin üretim ve ürün desteği boyunca birbirleri yerine kullanılabilmesi için tasarım aşamasında uygun arayüzlerin tanımlanması ve kullanılması önemlidir. Bu arayüzler birim içinde kullanılan teknolojiden bağımsız olarak düşünülmeli ve gelecekte de kullanılabilecek genel standartlara uygun olarak belirlenmelidir. Aşağıda belirtilen yapılarda teknolojik uyumluluk, projenin başından itibaren göz önünde bulundurulmalıdır:
* Demode olma olasılığı yüksek sistemler
* Demode olma olasılığı yüksek sistemler
==='''2.2.3.3 DEMODELİK TAKİBİ'''===
===='''<big>2.2.3.3 DEMODELİK TAKİBİ</big>'''====
Demodelik takibi proaktif strateji ile yönetilmesi kararlaştırılan ürünlerin tasarımında kullanılan malzeme ve komponentleri izleyerek, demodelikten etkilenmeden tespit edilmesini olanaklı kılar. Bu sayede tasarım güncellemesi, planlı modifikasyonlar ya da ömür boyu alım gibi önlemler alınarak demodeliğin olumsuz etkileri en aza indirilmiş olur.
Demodelik takibi proaktif strateji ile yönetilmesi kararlaştırılan ürünlerin tasarımında kullanılan malzeme ve komponentleri izleyerek, demodelikten etkilenmeden tespit edilmesini olanaklı kılar. Bu sayede tasarım güncellemesi, planlı modifikasyonlar ya da ömür boyu alım gibi önlemler alınarak demodeliğin olumsuz etkileri en aza indirilmiş olur.
Komponent bazında demodelik takibi için veritabanı hizmetleri kullanılabileceği gibi, kritik komponent ve sarf malzemeler belirlenerek üreticilerden doğrudan sorgulama ve takip de yapılabilir.
Komponent bazında demodelik takibi için veritabanı hizmetleri kullanılabileceği gibi, kritik komponent ve sarf malzemeler belirlenerek üreticilerden doğrudan sorgulama ve takip de yapılabilir.
==='''2.2.3.4 PLANLI SİSTEM MODİFİKASYONLARI'''===
===='''<big>2.2.3.4 PLANLI SİSTEM MODİFİKASYONLARI</big>'''====
Proaktif strateji ile alınan önlemler içindeki bir seçenek de sistem üzerinde oluşabilecek olumsuz demodelik etkilerini önlemek amacıyla, belirli zamanlarda sistemin tamamı ya da bir kısmı üzerinde modifikasyonlar yapmaktır. Ancak bu planlamayı yapabilmek için demodeliğin oluşması beklenen zamanın doğru bir şekilde öngörülebiliyor olması gerekmektedir. Ayrıca yapılacak modifikasyonların sistemin ömür boyu maliyeti üzerindeki etkisi de göz önünde bulundurulmalıdır.
Proaktif strateji ile alınan önlemler içindeki bir seçenek de sistem üzerinde oluşabilecek olumsuz demodelik etkilerini önlemek amacıyla, belirli zamanlarda sistemin tamamı ya da bir kısmı üzerinde modifikasyonlar yapmaktır. Ancak bu planlamayı yapabilmek için demodeliğin oluşması beklenen zamanın doğru bir şekilde öngörülebiliyor olması gerekmektedir. Ayrıca yapılacak modifikasyonların sistemin ömür boyu maliyeti üzerindeki etkisi de göz önünde bulundurulmalıdır.
Planlı sistem modifikasyonları, yarı ömür modernizasyonu olarak sistemin işlevsel ve teknik özelliklerini zamanın gerektirdiği niteliklere çıkarmak üzere yapılan kapsamlı çalışmalara dahil olabileceği gibi; gerektiğinde, bağımsız, daha küçük çaplı modifikasyonlar olarak da gerçekleştirilebilir.
Planlı sistem modifikasyonları, yarı ömür modernizasyonu olarak sistemin işlevsel ve teknik özelliklerini zamanın gerektirdiği niteliklere çıkarmak üzere yapılan kapsamlı çalışmalara dahil olabileceği gibi; gerektiğinde, bağımsız, daha küçük çaplı modifikasyonlar olarak da gerçekleştirilebilir.
==='''2.2.3.5 RİSK AZALTICI ALIM'''===
===='''<big>2.2.3.5 RİSK AZALTICI ALIM</big>'''====
Demodelik sürecinde olan malzemeler için üreticiler tarafından bildirilen EOP tarihine kadar ihtiyaç duyulacak miktarda yedek alınarak stoklanması proaktif strateji önlemlerinden biridir. Risk azaltıcı alıma karar verirken aşağıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurulmalıdır:
Demodelik sürecinde olan malzemeler için üreticiler tarafından bildirilen EOP tarihine kadar ihtiyaç duyulacak miktarda yedek alınarak stoklanması proaktif strateji önlemlerinden biridir. Risk azaltıcı alıma karar verirken aşağıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurulmalıdır:
* Ürün Destek Yönetimi ile Şekil 6’daki etkileşimi göz önünde bulundurularak sağlanması gerekmektedir.
* Ürün Destek Yönetimi ile Şekil 6’daki etkileşimi göz önünde bulundurularak sağlanması gerekmektedir.
Geliştirme aşamasında bulunan savunma ve güvenlik sistemlerinin tedarik zinciri kurgulanırken sistemlerin kullanım safhasında tedarikinde sıkıntı yaşanabilecek, özellikle kritik alt sistem, yedek parça, sarf malzemesi vb.’lerinin tespitinde lojistik destek analizlerinin çıktılarından yararlanılması gerekir (Bkz. [[Lojistik Destek Analizleri ve Kayıtları Rehberi|TSSÖDYP-06 Lojistik Destek Analizleri ve Kayıtları Rehberi]]). Detay tasarım aşaması tamamlanıp kritik tasarım onayı verilmeden önce tedarikinde sıkıntı yaşanabilecek malzemelere ilişkin geri bildirimler ile gerekli konfigürasyon değişiklikleri (Bkz.[http://ssbwiki.ssb.gov.tr/index.php/Sistem_%C3%96m%C3%BCr_Devri_Y%C3%B6netiminde_Konfig%C3%BCrasyon_Y%C3%B6netimi_Rehberi TSSÖDYP-11 Sistem Ömür Devri Yönetiminde Konfigürasyon Rehberi]) sağlanmalı, yeni konfigürasyon kalemleri dikkate alınarak lojistik destek analizleri tekrarlanmalı ve ELD Planları (ELDP) olgunlaştırılmalıdır (Bkz. [http://ssbwiki.ssb.gov.tr/index.php/Entegre_Lojistik_Destek_(ELD)_Rehberi TSSÖDYP-04 Entegre Lojistik Destek Rehberi]). Bu aşamada ELD elemanlarından tasarıma etki ve ikmal desteğine ilişkin çalışmalar ön plana çıkar. (Bkz.[http://ssbwiki.ssb.gov.tr/index.php/Tedarik_Zinciri_Y%C3%B6netimi_Rehberi TSSÖDYP-07 Tedarik Zinciri Yönetimi Rehberi])
Geliştirme aşamasında bulunan savunma ve güvenlik sistemlerinin tedarik zinciri kurgulanırken sistemlerin kullanım safhasında tedarikinde sıkıntı yaşanabilecek, özellikle kritik alt sistem, yedek parça, sarf malzemesi vb.’lerinin tespitinde lojistik destek analizlerinin çıktılarından yararlanılması gerekir (Bkz. [https://tssodypwiki.ssb.gov.tr/index.php/Lojistik_Destek_Analizleri_ve_Kay%C4%B1tlar%C4%B1_Rehberi TSSÖDYP-06 Lojistik Destek Analizleri ve Kayıtları Rehberi]). Detay tasarım aşaması tamamlanıp kritik tasarım onayı verilmeden önce tedarikinde sıkıntı yaşanabilecek malzemelere ilişkin geri bildirimler ile gerekli konfigürasyon değişiklikleri (Bkz.[https://tssodypwiki.ssb.gov.tr/index.php/Sistem_%C3%96m%C3%BCr_Devri_Y%C3%B6netiminde_Konfig%C3%BCrasyon_Y%C3%B6netimi_Rehberi TSSÖDYP-11 Sistem Ömür Devri Yönetiminde Konfigürasyon Rehberi]) sağlanmalı, yeni konfigürasyon kalemleri dikkate alınarak lojistik destek analizleri tekrarlanmalı ve ELD Planları (ELDP) olgunlaştırılmalıdır (Bkz. [https://tssodypwiki.ssb.gov.tr/index.php/Entegre_Lojistik_Destek_(ELD)_Rehberi TSSÖDYP-04 Entegre Lojistik Destek Rehberi]). Bu aşamada ELD elemanlarından tasarıma etki ve ikmal desteğine ilişkin çalışmalar ön plana çıkar. (Bkz.[https://tssodypwiki.ssb.gov.tr/index.php/Tedarik_Zinciri_Y%C3%B6netimi_Rehberi TSSÖDYP-07 Tedarik Zinciri Yönetimi Rehberi])
Geliştirme safhasındaki sistemlerde kritik tasarım onayından önce, bunlarla sınırlı olmamak üzere kritik malzemelerle (konfigürasyon kalemleri, sarf malzemeleri, vb) ilgili aşağıdaki hususların dikkate alınması ve varsa olumsuzlukların giderilmesi gerekir:
Geliştirme safhasındaki sistemlerde kritik tasarım onayından önce, bunlarla sınırlı olmamak üzere kritik malzemelerle (konfigürasyon kalemleri, sarf malzemeleri, vb) ilgili aşağıdaki hususların dikkate alınması ve varsa olumsuzlukların giderilmesi gerekir:
* Sistemin kullanım ömrü dikkate alınarak malzemelerin üretimden kalkma ve azalan imalatçı kaynaklarına ilişkin risk durumu.
* Sistemin kullanım ömrü dikkate alınarak malzemelerin üretimden kalkma ve azalan imalatçı kaynaklarına ilişkin risk durumu.
Sistemlere ilişkin konfigürasyonun güvenilirlik, kullanıma hazır olma, idame edilebilirlik vb. kriterler çerçevesinde yurtiçi ürünlerden oluşturulması ve/veya yurtiçinden tedariğine ilişkin planlama yapılması (Bkz. [http://ssbwiki.ssb.gov.tr/index.php?title=Kullan%C4%B1m_ve_Destek_%C4%B0htiya%C3%A7lar%C4%B1_%C3%87er%C3%A7evesinde_Yerlile%C5%9Ftirme/Millile%C5%9Ftirme_Rehberi&redirect=no TSSÖDYP-09 Kullanım ve Destek İhtiyaçları Çerçevesinde Yerlileştirme/Millileştirme Rehberi]).
Sistemlere ilişkin konfigürasyonun güvenilirlik, kullanıma hazır olma, idame edilebilirlik vb. kriterler çerçevesinde yurtiçi ürünlerden oluşturulması ve/veya yurtiçinden tedariğine ilişkin planlama yapılması (Bkz. [https://tssodypwiki.ssb.gov.tr/index.php?title=Kullan%C4%B1m_ve_Destek_%C4%B0htiya%C3%A7lar%C4%B1_%C3%87er%C3%A7evesinde_Yerlile%C5%9Ftirme/Millile%C5%9Ftirme_Rehberi&redirect=no TSSÖDYP-09 Kullanım ve Destek İhtiyaçları Çerçevesinde Yerlileştirme/Millileştirme Rehberi]).
[[Dosya:Şekil 6 ELD Elemanları ile Demodelik Yönetimi Etkileşim Şeması.png|sol|küçükresim|600x600pik|Şekil 6 ELD Elemanları ile Demodelik Yönetimi Etkileşim Şeması]]
[[Dosya:Şekil6 ELD Elemanları.jpg|alt=|sol|küçükresim|900x900pik|Şekil 6 ELD Elemanları ile Demodelik Yönetimi Etkileşim Şeması]]
Demodelik yönetimi faaliyetleri; sistem ömür devri boyunca teknik, taktik, lojistik, vb. ihtiyaçlar sebebiyle sistemde bir değişiklik ihtiyacının ortaya çıkması beklenmeksizin, Şekil 7’de yer aldığı akışta sürekli olarak yürütülmelidir.
Demodelik yönetimi faaliyetleri; sistem ömür devri boyunca teknik, taktik, lojistik, vb. ihtiyaçlar sebebiyle sistemde bir değişiklik ihtiyacının ortaya çıkması beklenmeksizin, Şekil 7’de yer aldığı akışta sürekli olarak yürütülmelidir.
[[Dosya:Şekil7 Demodelik.jpg|alt=|sol|küçükresim|837x837pik|Şekil 7 Sistem Ömür Devri Yönetiminde Demodelik Yönetimi Süreci Akış Şeması]]
'''Not:''' Parça ömrünün son yılları (YTEOL) , IEC62402 standardına göre EOP tahminine kadar ilerleyen periyottur. Bazı veri sağlayıcılarının ise tahmini PDN duyurusu tarihini demodelik periyodunun (Obsolescence Period) başlangıcı ve EOL (Ömür sonu), YTEOL periyodunu da bu noktaya kadar ilerleyen süreç olarak kabul ettiği görülebilmektedir.
'''Not:''' Parça ömrünün son yılları (YTEOL) , IEC62402 standardına göre EOP tahminine kadar ilerleyen periyottur. Bazı veri sağlayıcılarının ise tahmini PDN duyurusu tarihini demodelik periyodunun (Obsolescence Period) başlangıcı ve EOL (Ömür sonu), YTEOL periyodunu da bu noktaya kadar ilerleyen süreç olarak kabul ettiği görülebilmektedir.
[[Dosya:Şekil 8 Parça Üretim Hacmi Grafiğinde Üretim Sonu Tahmini (EOP Forecast) ve Demodelik Senaryoları.png|sol|küçükresim|500x500pik|Şekil 8 Parça Üretim Hacmi Grafiğinde Üretim Sonu Tahmini (EOP Forecast) ve Demodelik Senaryoları]]
[[Dosya:Şekil8 Parça Üretim.jpg|alt=|sol|küçükresim|650x650pik|Şekil 8 Parça Üretim Hacmi Grafiğinde Üretim Sonu Tahmini (EOP Forecast) ve Demodelik Senaryoları]]
Şekil 9’da ise veri sağlayıcısının EOP tahmininden önce gerçekleşen üretici tarafından yapılan EOP duyurusunun grafikleri görülmektedir. Bu grafiklere göre benzer bir durumda kalındığında beklenenden erken açıklanan EOP tarihi ile proaktif yaklaşımı kaçıran kullanıcının reaktif yaklaşımlar ile demodelik sürecinde hangi çözümlere yönelebileceği örneklendirilmiştir.
Şekil 9’da ise veri sağlayıcısının EOP tahmininden önce gerçekleşen üretici tarafından yapılan EOP duyurusunun grafikleri görülmektedir. Bu grafiklere göre benzer bir durumda kalındığında beklenenden erken açıklanan EOP tarihi ile proaktif yaklaşımı kaçıran kullanıcının reaktif yaklaşımlar ile demodelik sürecinde hangi çözümlere yönelebileceği örneklendirilmiştir.
[[Dosya:Şekil 9 Parça Üretim Hacmi Grafiğinde Üretim Sonu (EOP) Duyurusu ve Demodelik Senaryoları.png|sol|küçükresim|500x500pik|Şekil 9 Parça Üretim Hacmi Grafiğinde Üretim Sonu (EOP) Duyurusu ve Demodelik Senaryoları]]
[[Dosya:Şekil9 Parça Üretim.jpg|alt=|sol|küçükresim|730x730pik|Şekil 9 Parça Üretim Hacmi Grafiğinde Üretim Sonu (EOP) Duyurusu ve Demodelik Senaryoları]]